Egzozdan mavi veya mavi-gri duman çıkması çoğu zaman motor yağının yanma odasına girdiğini gösterir. Yağ, yakıt gibi yanması gereken bir sıvı değildir. Silindire sızdığında yanar ve egzozdan mavimsi bir görüntü bırakır.
Dumanın ne zaman çıktığı önemlidir. İlk çalıştırmada kısa süreli görülmesi, hızlanmada artması veya gaz kesip yeniden gaza basınca ortaya çıkması farklı parçaları düşündürür. Her durumda yağ seviyesini kontrol etmek ve dumanı görmezden gelmemek gerekir.
Motor yağı yanma odasına nasıl girer?
Yağın silindir duvarı ile piston arasından geçmesini segmanlar sınırlar. Segmanlar aşındığında veya yapıştığında yağ yukarı çıkabilir. Supap keçeleri ve kılavuzları, üst kapak tarafından gelen yağı kontrol eder. Keçeler sertleşirse özellikle bekleme sonrası ilk çalışmada duman görülebilir.
Turbo beslemeli motorlarda turbo milinin keçeleri veya yatakları yağ kaçırdığında yağ emiş hattına veya egzoz tarafına ulaşabilir. Bu durumda dumanla birlikte yağ tüketimi, çekiş değişimi veya turbo sesi görülebilir.
Dumanın çıktığı an neden önemlidir?
Sabah ilk çalıştırmada kısa bir mavi duman, araç park hâlindeyken üst kapaktan yağ sızması ihtimalini düşündürebilir. Uzun rölanti sonrası gaza basınca duman çıkması yine supap keçeleriyle ilgili olabilir.
Hızlanma sırasında ve yük altında sürekli duman, segman, silindir aşınması veya turbo tarafının daha ayrıntılı incelenmesini gerektirir. Yokuş inerken gazı bırakıp sonra yeniden gaza basınca oluşan duman da yağ kontrol sistemlerine işaret edebilir. Bunlar yön gösteren belirtilerdir; tek başına kesin teşhis değildir.
Yağ seviyesi ve kaçak kontrolü
Aracı düz zeminde, motor üreticinin önerdiği bekleme süresinden sonra kontrol edin. Yağ seviyesini sürekli tamamlamak zorunda kalıyorsanız dış kaçak mı, yanma mı olduğu bulunmalıdır. Motor altındaki izler dış kaçağı gösterir; dışarıda iz olmaması yağ yakma ihtimalini ortadan kaldırmaz.
Yanlış viskozite veya üretici onayı olmayan yağ kullanmak tüketimi artırabilir. Sırf dumanı azaltmak için çok kalın yağ eklemek, soğuk çalıştırmayı ve yağlama dengesini bozabilir. Doğru yağ seçimi kullanım kitapçığına göre yapılır.
Serviste hangi kontroller yapılır?
Motor kompresyonu ve silindir kaçak testi, segman ve supap tarafı hakkında bilgi verir. Turbo hortumlarında yağ birikimi, mil boşluğu ve intercooler içindeki yağ miktarı kontrol edilebilir. Karter havalandırma sistemi tıkalıysa motor iç basıncı yükselerek yağı yanlış yerlere itebilir.
Buji uçlarındaki yağlanma, silindirler arasında fark ve egzoz gazındaki koku da değerlendirilir. Motor açılmadan önce mümkün olan ölçümleri yapmak, gereksiz parça değişimini azaltır.
Ne zaman sürüş bırakılmalı?
Yağ basınç lambası yanıyorsa, yağ seviyesi hızla düşüyorsa, motor güçten düşüyor veya turbo sesi aniden değişiyorsa aracı zorlamayın. Yağ eksikliği birkaç dakika içinde ciddi yatak ve turbo hasarına neden olabilir. Duman azalsa bile sorun çözülmüş sayılmaz.
Sonuç
Kalıcı mavi duman, motor yağı yanmasının güçlü bir işaretidir. Dumanın ilk çalıştırmada mı, yükte mi, gaz kesme sonrasında mı çıktığını not edin. Yağ seviyesini doğru yöntemle kontrol edin ve ölçüm yapılmadan katkı veya kalın yağ denemelerine güvenmeyin. Erken teşhis, turbo veya motor yenileme masrafını sınırlayabilir.
Kaynaklar
- AAA — Yaygın mekanik sorun belirtileri
- Aracınızın üretici kullanım ve bakım kitapçığı
