Motor arıza lambası yandığında hemen en kötü ihtimali düşünmek gerekmez. Bu lamba bazen gevşek bir yakıt kapağı yüzünden yanabilir. Bazen de ateşleme, yakıt veya egzoz emisyon sistemiyle ilgili daha ciddi bir sorunu haber verir. Önemli olan lambanın nasıl yandığını görmek, aracın davranışını dinlemek ve acele bir karar vermemektir.
İlk kural basittir. Lamba sabit yanıyor, araç normal çalışıyor ve başka bir kırmızı uyarı görünmüyorsa araç genellikle kontrollü biçimde servise götürülebilir. Lamba yanıp sönüyorsa, motor ciddi biçimde tekliyorsa, çekiş aniden düştüyse veya egzozdan yoğun duman geliyorsa aracı zorlamamak gerekir. Güvenli bir yerde durmak ve yardım istemek daha doğru olur.
Motor arıza lambası neyi anlatır?
Bu lamba tek bir parçayı göstermez. Motor kontrol ünitesi, izlediği değerlerden birinin beklenen aralığın dışında olduğunu fark eder ve hafızaya bir arıza kodu kaydeder. Yani lambanın kendisi teşhis değildir. Sadece teşhise başlanması gerektiğini söyler.
Arıza; buji, ateşleme bobini, oksijen sensörü, hava ölçüm sensörü, enjektör, yakıt buharı sistemi veya katalitik konvertör gibi birçok noktadan çıkabilir. Dizel araçlarda EGR ve partikül filtresi de olası nedenler arasındadır. Araçtan araca sistem değiştiği için yalnızca ışığa bakarak parça değiştirmek doğru değildir.
Önce lambanın davranışına bakın
Kontak açıldığında motor arıza lambasının kısa süre yanması normaldir. Motor çalışınca sönmesi beklenir. Motor çalıştığı hâlde sabit kalıyorsa sistem bir hata algılamıştır. Yanıp sönmesi ise çoğu araçta aktif bir ateşleme kesintisi gibi daha acil bir durumu gösterebilir.
Işıkla birlikte yağ basıncı veya hararet gibi kırmızı bir uyarı da varsa yalnızca motor lambasına odaklanmayın. Kırmızı uyarılar genellikle daha acildir. Aracın kullanım kitapçığındaki açıklama her zaman önceliklidir.
İlk beş dakikada yapılabilecek kontroller
Aracı güvenli bir yere alın. Motor sesini dinleyin. Belirgin sarsıntı, metalik ses, yanık kokusu veya yoğun duman var mı diye bakın. Gösterge panelindeki hararet ve yağ uyarılarını kontrol edin.
Yakın zamanda yakıt aldıysanız yakıt deposu kapağının tam kapandığından emin olun. Bazı araçlarda gevşek kapak, yakıt buharı sisteminde kaçak algılanmasına yol açabilir. Kapağı sıkmak ışığı aynı anda söndürmeyebilir. Sistem birkaç sürüşten sonra kendini yeniden kontrol eder.
Motor soğukken yağ ve soğutma suyu seviyelerine bakılabilir. Sıcak motorda genleşme kabı veya radyatör kapağı açılmaz. Sıcak ve basınçlı sıvı ağır yanığa neden olabilir.
OBD cihazı ne işe yarar?
OBD cihazı, kontrol ünitesine kaydedilen kodu okur. Örneğin kod, belirli bir silindirde ateşleme kesintisi veya bir sensör devresinde beklenmeyen değer olduğunu gösterebilir. Fakat kod çoğu zaman doğrudan “şu parçayı değiştir” demez.
Aynı kodun kablo, soket, hava kaçağı veya mekanik bir sorun gibi farklı nedenleri olabilir. Bu yüzden kod okumak başlangıçtır. Canlı veriler, fiziksel kontrol ve gerektiğinde ölçüm yapılmadan pahalı parça değişimine karar verilmemelidir.
Araç kullanılmaya devam edilir mi?
Lamba sabit yanıyor ve araç tamamen normal davranıyorsa kısa, sakin bir sürüşle servise ulaşmak mümkün olabilir. Yüksek devir, sert hızlanma ve ağır yükten kaçınmak iyi olur. Ancak araç titriyorsa, güçten düşüyorsa veya lamba yanıp sönüyorsa kullanmaya devam etmek katalitik konvertör gibi pahalı parçalara zarar verebilir.
Uyarıyı yalnızca silmek sorunu çözmez. Akü kutup başını çıkarıp lambayı söndürmek de teşhis bilgisini kaybettirebilir. Önce kodun okunması ve nedenin bulunması daha sağlıklı bir yoldur.
Sonuç
Motor arıza lambası korkulacak bir işaret değil, ciddiye alınacak bir haberdir. Önce ışığın sabit mi yoksa yanıp sönen biçimde mi yandığına bakın. Aracın sesini, çekişini ve diğer uyarıları kontrol edin. Güvenli görünüyorsa arıza kodunu kısa sürede okutun. Belirti ağırsa aracı zorlamayın. Küçük bir sorunu erken görmek, daha büyük bir masrafı çoğu zaman önler.
Kaynaklar
- Ford — Gösterge uyarı lambalarının anlamları
- Aracınızın üretici kullanım ve bakım kitapçığı
